Skip to content

Satelitske Antene

VAŠA PORUDŽBINA

Pogledaj korpu
Vaša korpa je prazna
Opcije
Narrow screen resolution Wide screen resolution Auto adjust screen size Increase font size Decrease font size Default font size default color blue color green color
Trenutna pozicija: Početna stranica arrow Online magazin arrow Satelitski leksikon arrow O satelitima
O satelitima Verzija za štampu E-mail
Napisao Ciprijani   
Pojam satelit ima geografsko značenje kao pratioc nekog nebeskog tela. Najbolji primer je Mesec kao Zemljin satelit. On je prirodni satelit. Međutim osim prirodnih satelita imamo i veštačke satelite koji služe u naučne svrhe, odbranu i komunikaciju.

Ideja za radiodifuzne satelite kojima bi se TV i radio program preneo na velike udaljenosti potiče od poznatog pisca Artura C. Clarka. Zato se i pojas gde su smešteni radiodifuzni sateliti naziva i klarkov pojas.

 Zato se veštački sateliti mogu podeliti na nekoliko tipova:
  1. Telekomunikacioni sateliti koji služe za razmenu informacija.
  2. Radiodifuzni sateliti koji služe za emitovanje TV i radio programa odnosno satelitsku televiziju.
  3. Meteorološki sateliti za skupljanje podataka o događajima u Zemljinoj atmosferi.
  4. Vojni i špijunski sateliti koji služe u svrhu odbrane zemlje i za prikupljanje podataka važnih za odbranu.
  5. Sateliti za naučna istraživanja.
 
Istorijat:

Image
Lansiranje Early Bird-a
Prvi veštački satelit lansiran je davne 1957. godine. To je bio ruski satelit Sputnjik koje je započeo eru osvajanja komunikacijskog satelitskog područja oko Zemlje. Godine 1958. lansiran je američki satelit Score a posle njega drugi sateliti. Ipak najvažniji datum je 1962. godina kada je lansiran američki satelit Telstar 1 koji je služio za razmenu TV programa između Amerike i Evrope.
Prvi geosinhronijski satelit Syncom 2  bio je lansiran 1963. A prvi komercijalnii satelit, zvani Early Bird (rana ptica), bio je lansiran u sinhronijsku orbitu  6. aprila 1965. Dve godine kasnije, 1967, u Sovjetskom Savezu napravljena je nacionalna mreža satelitske televizije zvana Orbita. Ona je služila za za reemitovanje i isporučivanje tv signala za stanice na zemlji. Prvi severnoamerički satelit za tv je bio kanadski geostacionirani Anik 1 koji je bio lansiran 1972.
Prvi sovjetski geostacionirani satelit namenjen za Direct to home televiziju , zvani Ekran, bio je lansiran 1976 godine.
Nakon toga sledilo je lansiranje mnogih drugih satelita u razne svrhe.
Prvi lansirani sateliti imali su malu snagu emitovanja od svega nekoliko pa do najviše 10 W. Danas se lansiraju sateliti snage od 150 W i više. Što je veća snaga emitovanja potrebna je manja antena za prijem programa.
 
Image
Geosynch satellites
Da bi lansirani satelit kružio oko Zemlje i služio za stalni prenos TV i radio programa mora biti smešten u tzv. geostacionarnu putanju oko Zemlje. Naime ako je satelit u niskoj orbiti on će rotirati oko Zemlje vrlo kratko vreme. Ako je na višoj orbiti trebaće mu više vremena da obiđe Zemlju. Prvi sateliti su obilazili Zemlju za svega nekoliko sati budući da su kružili po niskim orbitama. Karakteristično je da ako je satelit u niskoj orbiti on obilazi zemlju u obliku elipse i za vrlo kratko vreme. Lansiranjem u višu orbitu ta elipsa polako postaje kružnica a brzina kruženja satelita polako se približava 24h.
 
Svi sateliti koji kruže tačno iznad ekvatora na visini od oko 36 000 km imaju geostacionarnu putanju. To znači da se satelit kreće uporedo s Zemljom i sa nje uvek vidi u jednoj tački.

Oznaka koja obično stoji uz satelit je broj koji označava poziciju satelita u odnosu na nulti meridijan. Pozicija Astre1 na 19.2°E znači da je taj satelit udaljen tačno 19.2° prema istoku od nultog meridijana.
Za satelit Amos 4°W znači da je satelit 4°udaljen od nultog meridijana ali prema zapadu.

Ako na nekoj poziciji stoji da ima više satelita to se onda zove kopozicioniranje satelita na jednu poziciju. Takav je slučaj sa satelitima Astra na 19.2°E te HotBird na 13°E. Obično su sateliti smešteni u zamišljenu kocku s dužinom stranica 100 km.
 
Radiodifuzni i komunikacijski sateliti sastoje se od dva dela: servisnog i upravljačkog modula. Ovaj prvi sadrži elektroniku koja služi za praćenje i upravljanje satelitom, uređaje za mjerenja i za napajanje satelita električnom energijom. Komunikacioni modul sadrži transpondere. To su uređaji koji primaju i emituju primljeni signal nazad na Zemljinu površinu. U analognoj tehnici za svaki emitovani program potreban je jedan transponder, dok kod digitalne tehnologije na jedan transponder može se smestiti čak do dvadesetak TV ili radio programa.
Većina je primetila da radiodifuzni satelit ima i nekoliko parabola odnosno parabolične satelitske antene. Jedna antena služi za primanje programa sa Zemlje, a druga za reemitovanje tih istih programa na Zemlju i za prijem naredbi iz kontrolne stanice na Zemlji kojom se upravlja satelitom.
 
TV signali prenose se do zemaljske satelitske stanice odakle se distribuiraju prema satelitu. Primljeni signali se obrađuju na frekvencije od 14 GHz pa se takvi prenose do satelita. Signali koji dospeju do satelita idu u upravljačku jedinicu transpondera gde se pojačavaju pa pretvaraju u frekvencije od 10.700 – 12.750 GHz preko lokalnog oscilatora.
Nakon toga se takvi signali usmeravaju antenom prema površini Zemlje gde ih onda korišćenjem parabolične antene možemo "uhvatiti".
Osim samog emitovanja TV i radio programa sateliti služe i za povremene prenose bilo vesti ili sportskih i drugih značajnijih događaja. Služe i za razmenu podataka među Zemljama.
 
Svaki satelit ne pokriva svojim signalom jednako celu površinu Zemlje već samo jedan snop (Video Beam). Površina pokrivenog područja je oblika kruga ili elipse , a veličina zavisi od snage satelita. Najjači signal je u središtu snopa. Idući prema ivičnim delovima jačina signala pada da bi na ivicama tako oslabio da se ne može primati bez korišćenja višemetarskih satelitskih antena. Pojasevi iste snage određeni su koncentričnim krugovima a označavaju se kao EIRP odnosno Equivalent Isotropic Radiatied Power odnosno kao ekvivalentna izotropna isijana snaga satelita. Jedinica je dBW.
 
Zone pokrivanja satelita nisu jednake. Neki sateliti su namenjeni samo za jedan uski snop površine Zemlje i tu imaju najjači signal koji udaljavanjem vrlo brzo opada.
Podaci o zonama koje pokriva neki satelit i o snazi emitovanja u pojedinim zonama važni su za veličinu satelitske antene. Ako su signali u zoni pokrivanja veći potrebna je manja antene i nasuprot što je snaga emitovanja manja, a to je prema ivicama zone emitovanja, potreban je veća antena.
Ponekad se umesto izražene snage emitovanja pojedinih satelita, zona pokrivanja označava u metrima koji predstavljaju najmanji razmer satelitske antene potreban za optimalno primanje signala sa dotičnog satelita.
 
 
 
 
 
 
[Nazad]